1 تا 17 و نيز 18 تا 36 كتاب حاضر قبلًا در دو جلد تحت عنوان درسهاى اسفار توسط انتشارات صدرا منتشر شده و 12 جلسهء باقيمانده - كه بخشى از جلد سوم درسهاى اسفار را تشكيل خواهد داد - با ويرايش جديد براى اولين بار منتشر مىشود . - اين سلسله دروس ، در فاصلهء سالهاى 1354 تا 1357 در شبهاى پنجشنبه و جمعه براى گروه كثيرى از فضلا و طلاب در حوزهء علميهء قم القا گرديده است . انتخاب اين مباحث طبق ممشاى هميشگى استاد بر معيار نياز زمان صورت گرفته و مقصود نهايى مقابله با ادعاهاى پرطمطراق مادى گرايانهء آن دوران بوده است . در عين حال اين كتاب به جهت تبيين يكى از مباحث مهم حكمت متعاليه توسط يكى از اساتيد مسلّم فن ، يك گنجينهء غنى به شمار مىآيد كه همواره مىتواند براى دانش پژوهان و محققين فلسفهء اسلامى راهگشا باشد ، بويژه آنكه در طىّ اين دروس به مناسبت ، از مباحث منطقى و فلسفى بىشمارى مانند اثبات نفس ، اصل تضاد ، اصل تناقض ، معاد جسمانى ، نفس كلى عالم ، رابطهء مادى و مجرد ، خير و شر ، كلى طبيعى ، مقولات ارسطويى ، كليات خمس و مانند آن سخن به ميان آمده است . - آنچه بر غناى اين مباحث افزوده يكى توجه خاص استاد به نظرات مرحوم علامهء طباطبايى قدّس سرّه و ديگر اشارهء استاد به نظرات خودشان مانند « تشكيك تبعى ماهيت » در جلسهء سى و نهم است . اين خصوصيات به همراه ويژگيهاى ديگر مانند درجه بندى اهميت پاره‌اى از مباحث فلسفى توسط استاد در ضمن برخى جلسات - كه خوانندگان تيزبين آنها را درخواهند يافت - اين كتاب را به مجموعه‌اى ارزشمند مبدل ساخته است . - در اينجا لازم است نكاتى چند دربارهء نحوهء تنظيم اين اثر ارائه شود . استاد در هر جلسه ابتدا محتواى بخش مورد نظر را توضيح داده و در پايان هر درس ضمن خواندن متن اسفار ، روى متن توضيحاتى ارائه داده‌اند و در مواردى كه مشكلى عبارتى در متن وجود داشته راه حل‌هاى ممكن را بررسى كرده‌اند . البته تطبيق درس بر متن در موارد اندكى به دليل محدوديت وقت به حضار واگذار شده است . مطابق معمول درسهاى حوزه ، در هنگام توضيح متن و نيز تطبيق درس بر متن ، پرسشهايى توسط حضار مطرح شده كه بجز چند مورد كه پاسخ سؤال كاملًا از توضيح قبلى استاد معلوم بوده ، تماماً آورده شده‌اند . لازم به يادآورى است كه هر سؤال در محل خود آورده شده است به اين معنا كه اگر سؤالى در ضمن تطبيق درس بر متن مطرح شده ولى مربوط به محتواى درس بوده نه متن ، به بخش